Bolesław Nawrocki

Był malarzem. Do 1917 r. mieszkał we Francji, Włoszech i Rosji, następnie w Pabianicach i Łodzi, gdzie prowadził szkoły malarstwa. Uprawiał głównie malarstwo portretowe. W czasie wojny więziony w obozie koncentracyjnym w Radogoszczy.

Bolesław Antoni Nawrocki urodził się 8 czerwca 1877 r. w Łodzi. Jego ojciec Franciszek był właścicielem cegielni na pabianickim Młodzieniaszku, matka Eleonora z domu Kiełbasińska.

Do szkoły elementarnej uczęszczał w Pabianicach, a gimnazjum kończył w Warszawie. Tam też pobierał lekcje rysunku w pracowni Wojciecha Gersona. W 1895 r. studiował w Akademii Monachijskiej u J.C. Hertericha, następnie był uczniem Leona Wyczółkowskiego w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Od 1898 r. przebywał w Paryżu i studiował w Academie Julian, Academie Colarossi, Academie Vitti. Największe sukcesy odnosił w latach 1903-1907 podczas pobytu we Francji i Włoszech. W 1904 r. obraz Nawrockiego „U progu życia" nagrodzono złotym medalem na wystawie w Bordeaux, w tym samym roku malarz został Kawalerem Orderu Korony Włoskiej. W 1907 r. jego obraz „Rozpacz" otrzymał główną nagrodę w konkursie paryskim. Lata 1907-1908 spędził w Pabianicach. W 1908 r. był nauczycielem malarstwa w Szkole Sztuk Pięknych u K. Biedrzyckiego i W. Przybylskiego w Łodzi, a w roku 1909 r. otworzył w Łodzi własną szkołę malarstwa. Od 1915 do 1916 r. przebywał w Rosji - w Moskwie, na Krymie, na Kaukazie, wykonując m.in. portrety carskich dygnitarzy i generałów. Po pierwszej wojnie światowej wrócił do Pabianic. W 1921 r. ożenił się z Janiną Marcelą Neuding. Ślub wzięli w kościele Św. Aleksandra w Warszawie. W 1924 roku urodził im się syn Bolesław Jan – przyszły prawnik, muzyk, muzykolog, kolekcjoner i filantrop (zmarł w 2008 r., pochowany w grobie rodzinnym matki na Starych Powązkach kw. 46, rz. 6, m.21,22).

W latach 1930-1938 artysta prowadził w Pabianicach pracownię malarstwa i rysunku, mieszczącą się w jego własnym rodzinnym domu przy ul. Piotra Skargi 78. Swoje prace wystawiał w Paryżu, Rzymie, wielokrotnie w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, w Poznaniu, Krakowie, Gdyni oraz w Łodzi w 1929 i 1930, a także w Pabianicach w 1930, 1933 i 1939. Podczas drugiej wojny światowej był więziony w obozie na Radogoszczu w Łodzi. Wyszedł na wolność dzięki interwencji rządu włoskiego. Naziści zagarnęli zgromadzone przez Nawrockiego w domu w Pabianicach zbiory sztuki.

Bolesław Nawrocki zmarł w Pabianicach 5 lipca 1946 r. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Starych Powązkach.

Kolekcja ocalonych prac Bolesława Nawrockiego – oleje, pastele, akwarele, rysunki, płaskorzeźby w metalu oraz utwory literackie – znalazła się pod troskliwą opieką syna.

Bolesław Nawrocki malował kompozycje symboliczne, również elementy symboliczne pojawiały się w jego portretach. Tworzył też pejzaże, studia roślin, sceny ilustrujące ważne wydarzenia współczesne, np. Cud nad Wisłą, Przyjęcie Marszałka Focha przez Radę Miejską Poznania. Wykonał portrety prezydentów Polski – Gabriela Narutowicza i Stanisława Wojciechowskiego oraz premierów - Ignacego Paderewskiego i Wincentego Witosa. Malował nie tylko pejzaże paryskie, ale również m.in. Pabianice.

Nagrobek Bolesława Nawrockiego jest dwudziesty szósty w rzędzie nagrobków w Alei Zasłużonych Cmentarza Stare Powązki, licząc od pierwszego nagrobka Władysława Reymonta z 1925 roku. Wg ewidencji Cmentarza jest to Aleja Zasłużonych, Rząd 1, miejsce 37.

Nagrobek Bolesława Nawrockiego zaprojektował jego syn, profesor Bolesław Jan. Nagrobek składa się z dwóch elementów: wielkiego bloku granitowego o kształcie poziomej kostki oraz stanowiącej dla niego tło tylnej ściany skalnej na murze. Po prawej stronie znajduje się wąska, ale wysoka wnęka, w której umieszczona jest wysokiej klasy i urody kamienna figura Chrystusa Frasobliwego, wyrzeźbiona przez ludowego artystę Józefa Piłata (ojca) ze wsi Morawica. Tylko szczęśliwym trafem oryginalna rzeźba nie została skradziona, gdy była już przygotowana do wyniesienia, na cmentarzu pojawił się akurat syn Bolesława Nawrockiego. Zabrał on tę oryginalną rzeźbę, zlecił wykonanie jej dokładnej kopii, a oryginał zabrał do rodzinnych zbiorów. Ustawiona na nagrobku Bolesława Nawrockiego kopia figury jest zabezpieczona przed kradzieżą.

Profesor Bolesław Jan Nawrocki razem z rzeźbą Chrystusa Frasobliwego na nagrobek ojca, zamówił u Józefa Piłata jeszcze jedną rzeźbę – Matki Boskiej Różańcowej. Została ona ustawiona na nagrobku rodziny Neudingów, w którym jest pochowana matka profesora, a od 2008 r. spoczywa tam również Bolesław Jan Nawrocki.

Na froncie nagrobka (owej poziomej kostki) znajduje się inskrypcja: BOLESŁAW NAWROCKI ARTYSTA MALARZ 1877 - 1946

Na tablicy inskrypcyjnej wykonanej z piaskowca, ułożonej na polu grobowym u stóp nagrobka, widnieje napis: Ś.P. BOLESŁAW NAWROCKI ARTYSTA MALARZ 8.VI.1877 - 5.VII.1946