Eugeniusz Jastrzębiec-Mossakowski

Był śpiewakiem operowym, barytonem. Początkowo na scenach kabaretowych Warszawy, później jeden z czołowych solistów Teatru Wielkiego. Po roku 1947 pedagog w zespole Mazowsze i w Teatrze Wielkim.

Eugeniusz Jastrzębiec-Mossakowski urodził się 1 czerwca 1885 r. w Warszawie. Ukończył cztery klasy gimnazjum. Trudne warunki materialne zmusiły go do podjęcia pracy farbiarza w zakładach Scheiblera w Łodzi. Po kilku latach wrócił do Warszawy, gdzie został urzędnikiem.

Bardzo późno, w 1915 roku, a więc mając już 30 lat rozpoczął naukę śpiewu pod kierownictwem Wacława Brzezińskiego. Wkrótce zaczął występować na scenach kabaretowych. M.in. w maju 1921 r. debiutował w Teatrze Wielkim w Warszawie śpiewając partię Sylwia ("Pajace"). Początkowo otrzymywał partie drugoplanowe, ale w krótkim czasie, mimo silnej konkurencji, osiągnął wybitną pozycję w warszawskim zespole operowym. Wspaniałym, potężnie brzmiącym i niezwykle silnym głosem śpiewał partie barytonowe w wybitnych operach, m.in. Janusz w "Halce", Escamillo w "Carmen", Amonasro w "Aidzie", partie tytułowe w "Rigoletcie", "Królu Rogerze", "Eugeniuszu Onieginie". Wg Adama Tadeusza Wieniawskiego był to jeden z najwspanialszych Rigolettów, jakich słuchano kiedykolwiek w Warszawie. Do historii przeszła jego rola w premierze Króla Rogera Karola Szymanowskiego pod dyrekcją artystyczną Emila Młynarskiego.

Występował także w innych miastach polskich: w Krakowie (w latach: 1925, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939), we Lwowie (w latach: 1932, 1935, 1936, 1939), w Katowicach (sezony 1927/28, 1931/32). W 1927 r. i 1929 r. wyjeżdżał na występy do Berlina.

Śpiewał też czasami w teatrzykach rewiowych w Warszawie, np. w Alhambrze w 1933 r. i w Wielkiej Rewii w 1938 r. W marcu 1944 wystąpił jeszcze w "Cyruliku sewilskim" w Teatrze Powszechnym w Krakowie, jednak nie podejmował już współpracy z teatrami jawnymi.

Po II wojnie światowej, do 1947 roku występował na Scenie Muzyczno-Operowej Miejskich Teatrów Dramatycznych w Warszawie; śpiewał wówczas partie: Cania ("Pajace"), Figara ("Cyrulik sewilski") i Walentego ("Faust"). Po ustąpieniu ze sceny rozpoczął pracę pedagoga, początkowo w zespole "Mazowsze", potem w Państwowej Operze w Warszawie, gdzie był opiekunem wokalnym solistów.

Eugeniusz Jastrzębiec-Mossakowski zmarł 13 maja 1958 r. Został pochowany na Starych Powązkach w Warszawie.

Nagrobek Eugeniusza Mossakowskiego jest pięćdziesiąty siódmy w rzędzie Alei Zasłużonych, licząc od pierwszego nagrobka Władysława Reymonta z 1925 roku.

Wg ewidencji Cmentarza Stare Powązki jest to Aleja Zasłużonych, rząd 1, miejsca 83, 84.

W grobie jest również pochowana żona Eugeniusza – Wacława Mossakowska, zmarła w 1944 roku.

Nagrobek składa się z wysokiej pionowej płyty przy murze stanowiącej wnękę wyłożoną płytami z piaskowca. Powierzchnia pomiędzy płytami utworzyła krzyż, na którym została umieszczona rzeźba Chrystusa ukrzyżowanego. U góry, nad krzyżem są umieszczone rzeźby – w środku instalacji lira, a po jej obu stronach 2 maski teatralne. Wszystkie te elementy również wykonane z piaskowca. Nagrobek jest obramowany płaskimi płytami granitowymi.

Pod krzyżem na polu grobowym ustawiono „schodkowo” dwie granitowe tablice, większą i mniejszą, na których znajdują się inskrypcje:

Ś.P.

EUGENIUSZ

JASTRZĘBIEC

MOSSAKOWSKI

ARTYSTA OPERY

POLSKIEJ

\ 1885 +1958

oraz

Ś.P.

WACŁAWA

MOSSAKOWSKA

ŻONA EUGENIUSZA

ZM. 1944 R.