Jan Władysław Dawid

Umieć, chcieć i móc – to trzy źródła, które zasilają życie ludzkie. Tak mawiał Jan W. Dawid. Każde z tych pojęć rozwijał. „Umieć” znaczyło mieć inteligencję, „chcieć” – wolę, „móc” – zdolność do pracy. Jako jeden z pierwszych polskich pedagogów dostrzegał konieczność badań eksperymentalnych nad dziećmi, nad ich światem wyobrażeń i pojęć, ich myśleniem i inteligencją. Upowszechniał ten pogląd pisząc i tłumacząc książki na ten temat. W pracy „O duszy nauczycielstwa”, Jan Dawid określił cechy idealnego nauczyciela. Za najważniejszą uznał miłość dusz ludzkich, a obok niej wymienił potrzebę doskonałości, poczucie odpowiedzialności i obowiązku, wewnętrzną prawdziwość i moralną odwagę. Jan Dawid kształcił się w kierunku psychologii i pedagogiki na uczelniach w Lipsku i Halle. Przed I wojną wykładał psychologię na Wydziale Humanistycznym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie. W tym czasie prowadził szeroką działalność publicystyczną. Szczególnie ważnym zagadnieniem była dla niego idea wczesnej edukacji. Stworzył reguły nauczania początkowego. Pod koniec życia Jan Dawid odwrócił się od pozytywizmu i poświęcił mistyce. Zmiana poglądów nastąpiła u niego po samobójczej śmierci żony w 1910 roku. Zmarł cztery lata później.