Maria Grzegorzewska

Była pedagogiem, profesorem. Twórczynią podstaw pedagogiki specjalnej, dyrektorką Państwowego Instytutu Nauczycielskiego, Katedry Pedagogiki Specjalnej.

Maria Grzegorzewska urodziła się 18 kwietnia 1887 roku w Wołuczy pod Rawą Mazowiecką. Jej rodzice: Adolf i Felicja z Bogdanowiczów, dzierżawcy majątku ziemskiego.

Kształciła się na pensji i w szkole prywatnej w Warszawie. W roku 1909 podjęła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale ze względu na chorobę musiała przerwać studia i rozpocząć leczenie w sanatoriach. W roku 1913 wstąpiła na Międzynarodowy Fakultet Pedagogiczny w Brukseli. Po wybuchu I wojny światowej kontynuowała studia w Londynie i na paryskiej Sorbonie, gdzie w 1916 r. uzyskała tytuł doktora filozofii. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, już wiosną 1919 roku powróciła do kraju i z ramienia Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zajęła się szkolnictwem specjalnym.

W czerwcu 1922 roku utworzyła Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej, główny ośrodek kształcący kadry pedagogiczne zajmujące się niepełnosprawnymi uczniami. W 1930 roku otworzyła Państwowy Instytut Nauczycielski i została jego dyrektorką, pełniąc tę funkcję do końca życia, kierując się hasłem Instytutu „Nie ma kaleki – jest człowiek”. Opracowała i spopularyzowała metodę rewalidacyjną.

Podczas II wojny światowej pracowała jako nauczycielka w szkole specjalnej, jednocześnie prowadziła tajne nauczanie. Była też zaangażowana w niesienie pomocy Żydom, a w trakcie Powstania Warszawskiego udzielała się w służbie sanitarnej.

Po zakończeniu wojny wróciła do prowadzenia Instytutu Pedagogiki Specjalnej. Jej dzieło kontynuuje Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, uczelnia bardzo chętnie wybierana przez osoby, którym nie jest obojętna pomoc niesiona dzieciom z różnego rodzaju niepełnosprawnościami.

Za swoją działalność otrzymała m.in. następujące odznaczenia: Order Budowniczych Polski Ludowej, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal 10-lecia Polski Ludowej, Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”.

Maria Grzegorzewska zmarła 7 maja 1967 roku w Warszawie.

Nagrobek Marii Grzegorzewskiej jest pięćdziesiątym szóstym w rzędzie nagrobków w Alei Zasłużonych Cmentarza Stare Powązki, licząc od pierwszego nagrobka Władysława Reymonta z 1925 roku.

Według ewidencji Cmentarza jest to Aleja Zasłużonych, rząd 1, miejsce 82.

Nagrobek Marii Grzegorzewskiej jest wykonany z granitu. Na murze jest umieszczona metalowa krata o wymiarach (80 x 140 cm). Do niej przymocowany jest mały, 24-cm drewniany krzyż z metalową 10-cm figurką Jezusa. Do muru jest również przymocowany metalowy lampion.

Na płycie nagrobnej na początku i na końcu nagrobka są umieszczone wyżej dwie bryły z granitu z następującymi inskrypcjami:

WYRÓWNANIE

KRZYWD UPOŚLEDZONYM

I NIEDOSTOSOWANYM STAŁO SIĘ

NAKAZEM MEGO ŻYCIA

oraz

MARIA

GRZEGORZEWSKA

1888 - 1967

TWÓRCA POLSKIEJ

PEDAGOGIKI SPECJALNEJ

Autorami nagrobka Marii Grzegorzewskiej byli Ludwika Nitschowa i Stanisław Kulon.