Maria Lutosławska

Urodziła się w 1880 roku w Kursku na Podolu. Na Kresach spędziła dzieciństwo i młodość i już wtedy postanowiła studiować medycynę. Dyplom lekarski uzyskała w 1904 roku, w wieku 24 lat. W Zurychu, na studiach, poznała przyszłego męża, Józefa Lutosławskiego, związanego z dworkiem w Drozdowie w okolicach Łomży. Po studiach wyjechali do Londynu i tam doktor Maria odbyła praktykę lekarską. Mimo tak gruntownego wykształcenia i praktyki po powrocie do Polski musiała zdać rosyjski egzamin państwowy. Mąż, ziemianin, zajął się prowadzeniem rodzinnego majątku w Drozdowie, ona zaś otoczyła opieką medyczną lokalną społeczność. Założyła Koło Młodych Matek, udzielała bezpłatnych porad, sama sporządzała lekarstwa i dbała o higienę. Miała własny konny ambulans, którym docierała do wszystkich potrzebujących pomocy medycznej. Boleśnie przeżyła osobistą tragedię – śmierć córki Anielki, która, jak wiele dzieci w tamtym czasie, zachorowała na biegunkę, a poziom ówczesnej medycyny nie pozwolił jej pomóc. W domu państwa Lutosławskich rozbrzmiewała muzyka. Na fortepianie grała także pani doktor. To właśnie ona zaszczepiła w najmłodszym z synów, Witoldzie, zamiłowanie do muzyki i wspierała go w dalszej drodze jako kompozytora. Była jego pierwszą nauczycielką. Dwór w Drozdowie gościł wielu znanych Polaków. Częstym gościem był m.in. Roman Dmowski. Dyskutowano tam o zbliżającej się wojnie i rewolucji. Podczas I wojny światowej doktor Maria pracowała jako lekarka w szpitalu polowym w Łomży. Zbliżający się front zadecydował o wyjeździe do Moskwy. Ten pobyt także okazał się dla pani doktor tragiczny, ponieważ w zbiorowej egzekucji za działalność patriotyczną stracono jej męża oraz jego brata. Po powrocie do Polski zamieszkała w Warszawie, związana z rodziną Witolda. Pracowała w Szpitalu Ujazdowskim, była także radną miejską. Dodatkowo zajmowała się tłumaczeniami z języka angielskiego. W 1937 roku ukazały się „Mity greckie” w jej tłumaczeniu. Wielokrotnie wracała do Drozdowa. II wojnę światową przeżyła w Warszawie. Tragedie osobiste, przeżycia wojenne, troska o najbliższych były źródłem problemów zdrowotnych, a także finansowych. Zmarła w wieku 87 lat, w 1967 roku, otoczona opieką rodziny.