Karta grobu
Stanisław Młodożeniec
Data śmierci
Data urodzenia
- Kwatera
- ALEJA ZASŁUŻONYCH
- Rząd
- 1
- Miejsce
- 93
Zdjęcia
Biogram
Stanisław Młodożeniec urodził się 31 stycznia 1895 w Dobrocicach pod Sandomierzem. Pochodził z zamożnej rodziny chłopskiej. Jego rodzice: Łukasz i Józefa z Siudaków. Miał pięcioro rodzeństwa. W latach 1906–1914 uczęszczał do Gimnazjum w Sandomierzu, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. Jako uczeń współredagował tajne pisemko „Nasze” i pełnił funkcję drużynowego tajnej drużyny skautów im. gen. M. Sokolnickiego, pierwszej w tym mieście. W roku 1915 znalazł się w Rosji. Był naocznym świadkiem wydarzeń rewolucyjnych z 1917 roku. Te przeżycia odezwały się mocno w jego wierszach („Z Moskwy”, „Anarchiści”), które złożyły się na jego futurystyczny debiutancki tomik poetycki.
Do Polski wrócił w czerwcu 1918 roku. W październiku rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, które dwukrotnie musiał przerwać z powodu powołania do służby wojskowej: w Legii Akademickiej, a następnie podczas wojny polsko-bolszewickiej w kompanii łączności 1 Pułku Strzelców Podhalańskich.
Jego kolegą ze studiów był Bruno Jasieński, za którego pośrednictwem Młodożeniec zbliżył się do Tytusa Czyżewskiego i środowiska formistów. W tym czasie poeta zaangażował się też w ruch futurystyczny i wraz z Jasieńskim założył klub „Katarynka”. Futuryzm wyraźnie widać także w jego dwóch pierwszych zbiorach („Kreski i futureski”, 1921; „Kwadraty”, 1925). Poeta ujawnił się tam jako zwolennik radykalnego eksperymentu poetyckiego, polegającego na użyciu języka i słownika akcentujących nową rytmikę i wersyfikację.
Czas ukazania się drugiego tomiku to także czas życiowej stabilizacji Młodożeńca. Od roku 1922 do wybuchu II wojny światowej poeta pracował jako nauczyciel gimnazjum w Kielcach, Zamościu i Warszawie. Jednocześnie brał udział w pracach redakcyjnych i organizacyjnych, jako współpracownik m.in. Związku Młodzieży Wiejskiej Rzeczypospolitej Polskiej. Opublikowane w latach 30. tomy poety („Niedziela”, 1930 r.; „Futuro-gamy i futuro-pejzaże”, 1934 r.) stanowiły próbę połączenia futuryzmu z problematyką wiejską, wyrażoną tak w treści, jak i stylu. Młodożeniec był zwany „chłopskim futurystą” albo „pogromcą tradycji”.
W 1923 r. ożenił się z Wandą Arlitewicz, córką dyrektora gimnazjum w Lublinie, przed wojną nauczycielką prac ręcznych w szkole w Zamościu. Mieli dwoje dzieci: Zuzannę po mężu Bukowską i Jana, grafika.
II wojna światowa dla Młodożeńca wiązała się z czynnym uczestnictwem w działaniach zbrojnych. Internowany na Węgrzech, przedostał się do Syrii, walczył w Egipcie. W 1942 r. osiadł w Londynie, gdzie mieszkał przez wiele lat. Zajmował się wówczas głównie publicystyką, pisał opowiadania, a także wiersze dla dzieci.
Do kraju wrócił w 1957 roku, był już ciężko chory, na dwa lata przed śmiercią.
Stanisław Młodożeniec zmarł 21 stycznia 1959 w Warszawie.
Nagrobek Stanisława Młodożeńca jest sześćdziesiątym czwartym w rzędzie nagrobków w Alei Zasłużonych Cmentarza Stare Powązki, licząc od pierwszego nagrobka Władysława Reymonta z 1925 roku.
Według ewidencji Cmentarza jest to Aleja Zasłużonych, rząd 1, miejsce 93.
Razem ze Stanisławem Młodożeńcem są pochowani jego żona, Wanda Arlitewicz-Młodożeniec oraz syn Jan Młodożeniec, a także Monika Magdalena Młodożeniec (1934-2022) żona Jana Młodożeńca (wg danych z Zarządu Cmentarza).
Wanda Arlitewicz-Młodożeniec (1901-1971) była malarką kolorystką. Studiowała rysunek w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1920–1922. Stosowała różne techniki malarskie – gwasze, oleje, akwarele. Operowała szeroką, jasną skalą barwną, posługiwała się plamą utrzymaną w zależności od tematu w ciepłej lub zimnej kolorystyce. Tematem jej obrazów były głównie pejzaże, martwe natury i portrety. Zaprojektowała utrzymaną w konwencji młodopolskiej okładkę do tomiku poetyckiego „Kwadraty” Stanisława Młodożeńca w 1925 r.
Jan Młodożeniec (1929 – 2000) polski grafik; zajmował się grafiką użytkową, w tym zwłaszcza plakatem i grafiką książkową; jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej szkoły plakatu, malarz.
Nagrobek Stanisława Młodożeńca to jasna pionowa płyta przytwierdzona do muru, a na niej inskrypcja: Ś.P.
JAN MŁODOŻENIEC
MALARZ GRAFIK
1929 – 2000
Na pionowej kamiennej płycie ustawionej na nagrobku widnieją inskrypcje:
Ś.P.
STANISŁAW
MŁODOŻENIEC
POETA
UR. WE WSI
DOBROCICE
DN. 30.I.1895
ZM. DN. 22.I.1959
W WARSZAWIE
Ś.P.
WANDA
ARLITEWICZ-MŁODOŻENIEC
ARTYSTKA – MALARKA
1901 – 1971
JAN MŁODOŻENIEC
1929 – 2000
MALARZ GRAFIK