Witold Pogorzelski

Był matematykiem, profesorem Politechniki Warszawskiej, organizatorem na tej uczelni badań nad matematyką i jej zastosowaniami inżynierskimi.

Witold Pogorzelski urodził się 13 października 1895 r. w Warszawie. Jego rodzice: Bronisław i Helena z Kornów. W 1912 r. ukończył prywatną Szkołę Realną im. Stanisława Staszica w Warszawie i wyjechał na studia do Franccji. Przez rok studiował matematykę i fizykę na uniwersytecie w Nancy, a przez następny rok mechanikę teoretyczną i fizykę stosowaną na paryskiej Sorbonie. Po powrocie do Polski kontynuował studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, uzyskując w 1919 r. stopień doktora filozofii na podstawie pracy „Badanie równań całkowych i całkowo-różniczkowych nieliniowych”. Tam też habilitował się w 1921 r. z fizyki teoretycznej na podstawie pracy „Teoria promieniowania i kwantów energii”.

Pracę zawodową rozpoczął w 1916 r. jako nauczyciel fizyki w Realnej Szkole Żeńskiej w Warszawie, a już w roku 1920 był wykładowcą wyższej matematyki w Wolnej Wszechnicy Polskiej oraz matematyki stosowanej na Wydziale Chemii Politechniki Warszawskiej.

W 1921 r., po przeniesieniu habilitacji z Uniwersytetu Jagiellońskiego na Uniwersytet Warszawski, rozpoczął tam prowadzenie wykładów z fizyki teoretycznej.

W sierpniu 1922 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym matematyki na Wydziale Chemii PW i z tą uczelnią, pomimo zachowania do roku 1933 r. docentury na Uniwersytecie Warszawskim, związał się najściślej.

W kolejnym, 1923 r. objął Katedrę Matematyki na Wydziale Mechanicznym PW i kierował nią z przerwami przez 40 lat, prowadząc wykłady dla studentów wydziałów: Mechanicznego i Elektrycznego.

W marcu 1929 r. Witold Pogorzelski ożenił się z Danutą Weil.

We wrześniu 1937 r. został profesorem zwyczajnym, a w latach 1937-1949 pełnił funkcję dziekana Wydziału Mechanicznego.

W czasie okupacji hitlerowskiej brał udział w tajnym nauczaniu akademickim, prowadząc zajęcia z matematyki na tajnych kompletach UW.

W latach 1942-1944 wykładał matematykę w Państwowej Wyższej Szkole Technicznej, utworzonej za zgodą niemieckich władz oświatowych na terenie zamkniętej Politechniki Warszawskiej.

Po klęsce Powstania Warszawskiego znalazł się w Częstochowie, gdzie do połowy 1945 r. nauczał na zorganizowanych tam kursach akademickich.

Pierwszy rok akademicki po wyzwoleniu prof. Pogorzelski spędził w Łodzi, oddelegowany przez ministra Oświaty do zorganizowania katedry matematyki na Wydziale Mechanicznym nowo powstałej Politechniki Łódzkiej. Nadal kierował Katedrą Matematyki na Wydziale Mechanicznym PW. Kolejny krok w działalności dydaktycznej profesora to zorganizowanie w 1951 r. Katedry Matematyki w nowo utworzonej Wojskowej Akademii Technicznej i prowadzenie tam wykładów do roku 1957.

Jak można stwierdzić na podstawie przedstawionej wyżej działalności W. Pogorzelskiego, praca dydaktyczna stanowiła, obok naukowej, drugi główny nurt jego działalności. Był nią związany z kilkoma uczelniami, w których wykładał równolegle. Kadra naukowa i studenci szanowali i doceniali profesora za jasność wykładów, ich dostosowanie do potrzeb danej uczelni. Zawsze starał się rozbudzić w słuchaczach zainteresowanie matematyką i ukazać, obok nieograniczonych możliwości zastosowań, również walory estetyczne tej nauki. Uważał za swoje posłannictwo i obowiązek pracę nad odbudową kadry matematyków polskich zdziesiątkowanej w czasie wojny. Czuwał nad rozwojem naukowym młodych, utalentowanych pracowników, wychowując młodą kadrę naukowców. 18 jego wychowanków uzyskało doktoraty, 3 habilitacje, a 1 tytuł profesora.

Prof. W. Pogorzelski należał do wielu towarzystw naukowych. Był m.in. członkiem założycielem i sekretarzem Polskiego Towarzystwa Fizycznego, działaczem Polskiego Towarzystwa Matematycznego, a także członkiem Akademii Nauk Technicznych, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i Łódzkiego Towarzystwa Naukowego. W 1961 r. Politechnika Łódzka nadała mu godność doktora Honoris Causa.

Był autorem 100 publikacji z różnych dziedzin matematyki i fizyki. Największa z nich to czterotomowa monografia „Równania całkowe i ich zastosowania”, w której jako pierwszy podjął zagadnienie nieliniowych równań całkowych. Dzieło to nie miało w swoim czasie równego sobie odpowiednika w matematycznej literaturze światowej. Był też autorem 11 podręczników akademickich z zakresu analizy matematycznej i geometrii analitycznej.

Za swoją działalność naukowo-dydaktyczną był odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Witold Pogorzelski zmarł 3 stycznia 1963 r. w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Stare Powązki w Alei Zasłużonych.

Nagrobek Witolda Pogorzelskiego jest osiemdziesiątym czwartym w rzędzie nagrobków w Alei Zasłużonych Cmentarza Stare Powązki, począwszy od pierwszego nagrobka Władysława Reymonta z 1925 roku.

Według ewidencji Cmentarza Stare Powązki jest to Aleja Zasłużonych, rząd 1, miejsce 122.

Nagrobek jest wykonany z piaskowca i granitu. Na pionowej jasnej płycie na murze znajduje się bardzo mała, w stosunku do powierzchni, plakieta z metalu z podobizną zmarłego. Nagrobek zaprojektował niezidentyfikowany „Monogamista M.S.”.

Na płycie nagrobnej znajduje się inskrypcja:

WITOLD POGORZELSKI \ 1895 + 1963 DOKTOR MATEMATYKI PROFESOR ZWYCZAJNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ WYBITNY UCZONY NIEZAPOMNIANY WYCHOWAWCA MŁODZIEŻY